HONAMLI (ÖTGÜNLÜ) YÖRÜKLERİNE KOMŞU YÖRÜKLER

 

Honamlı'nın, kendi hısımları ve kolları dışında kalan başka yörüklerle de ilişkileri olmuştur. Bu ilişki, göç sırasında olduğu gibi kışlak ve yazlak sırasında daha çok olmuştur.

Komşu yörüklerin başında Karakoyunlular gelir. Bu oba, yazları Anamas'daki yaylalardan Çayır'a çıkarlar. Kışları da Antalya'nın değişik yerlerine inerler.

Karakoyunluların en önemli özelliği, yalnız koyun beslemeleridir. Koyunun da yalnızca karasını. Beslediği koyun kuzuladığında eğer kuzu ak yada birazcık ala olursa onu hemen yok ederler. İlle de kapkara olacaktır.

Bu yörüğün köpekleri bile kara olur.

Karakoyunlular, yörüklük sona erince kalabalık bir oba olduğu için bu gün Serik'e bağlı Dikmen Köyü, Tuzla Burnu, Deniz Tepesi köylerini kurdukları gibi ayrıca Gebiz Kasabası'nın Aşağı Oba ve Tekke Mahallelerini de oluşturmuşlardır.

 

Karakoyunlulardan sonra biraz daha dışta olmakla birlikte şu yörüklerde Honamlıların (Ötgünlülerin) komşu yörükleridirler:

* Karahacılı Yörükleri :

* Kızılışıklı Yörükleri :

* Sarıkeçili Yörükleri : Bu gün bu yörük obasından oluşanlar, Ş.Karaağaç'a bağlı Yassıbel ile Isparta'ya bağlı Kızılcık Köyü'nde otururlar.

* Kötekli Yörükleri : Ş.Karaağaç Yenicekale Köyü halkının çoğunluğunu bu yörükler oluştururlar.

* Sarıabalı Yörükleri : Bir bölümü Gedikli'nin komşu köyü olan Sarıkaba köyünde bulunur.

* Töngüşlü Yörükleri : Sorgun'da yazlayan bir oba. Bu gün Serik'e bağlı köy olmuşlardır.

* Tırtarlı Yörükleri : Yalvaç'a bağlı Aşağı ve Yukarı Tırtar Köylerinden başka Gedikli Köyüne bağlı olarak Kumluca Mahallesinde oturan bir bölüm Tırtar yörüğü vardır.

* Saraçlı Yörükleri : Bu yörüklerin asıl yoğun oldukları yerler Uşak ve Eşme tarafları olmakla birlikte oradan kopup gelen küçük oymaklarla da komşuluk yapılmıştır.

Çarıksaraylar Kasabasının dağlık yerlerine rastlayan Ketenlik yaylası ile Göçözü ve Berçin yaylalarının ortasına düşen ve Cirit Gediği denilen yerde Saraçlılar, yaylaya çıktıklarında bu yerde aynı zamanda Honamlı'lardan Eskiler (Eski Yörük) de yazlıyordu.

Saraçlı Yörüklerinden, şimdi Adana'da oturan Mehmet Güneş 'Biz Cirit Gediğinde yazlarken orada Eski Yörükler de yazlardı. Honamlı olarak biz onları biliriz' demiştir.

Isparta Halk Evinin 1930 yıllarında yaptığı bir araştırmada Isparta İli sınırları içinde yaşayan yörüklerin adedi 151 olarak verilmiştir. Bunlardan bazıları şöyle:

Adıgüzel - Akkeçili - Çoşlu - Eskiyörük - Gedikli - Güzelbeyli - Hacıcelli - Honamlı - Karsavurdanlı - Kerimli - Kızılışıklı - Köseler - Kötekli - Manavlı - Ötgünlü - Recepli - Saçıkaralı - Sarıabalı - Sarıkeçili - Tırtarlı - Töngüşlü - Solaklı

Araştırma sağlıklı değildir. Çünki bu yörükler arasında Honamlı, Ötgünlü aynı yörüklerdir. Gedikli ise bu yörüğün kurduğu köyün adıdır.

Böcüzade Süleyman Sami'de 1869 yılından beriye doğru Isparta yöresinde bilinen yörüklere ilişkin konuyu işlerken, Melli, Sarıkeçili, Saçıkaralı, Karahacılı, Horzumlu, Töngüşlü, Eskiyörük, HONAMLI, Karakoyunlu, Fettahlı, Tırtarlı, Karaçakal, Kütüklü, Tahtacı adlarını vermektedir.

Burada yeri gelmişken değinmekte yarar bulduğumuz bir konu var. Bazıları Tahtacıların yörük olmadığını ileri sürerler.

Tahtacılar da yörüktür. Onlar da öteki bütün Türkler gibi Orta Asya'dan Anadolu'ya gelmişlerdir. İlk sıralarda Maraş taraflarında yaşarlarken Moğol baskısı nedeniyle canlarını kurtarmak için dağlara ve ormanlara kaçmışlardır. Uzunca bir süre ormanda kalınca geçimlerini ormandan karşılamaya başlamışlar ve buna alışmışlardır. Daha sonra ülkenin neresine giderlerse git sinler hep aynı işi sürdürmüşlerdir. Bu nedenle bu topluluğa Ağaç eri (Orman adamı) demişlerdir. Daha sonraları da tahtacı adını almışlardır.

Tahtacılar, geleneklerine diğer Türklere oranla daha sıkı bağlıdırlar. Dağda, köyde, hatta kentte bile giyimlerinden tutunda her türlü göreneklerini bozmadan sürdürürler.

Yörüklerin çoğu önderlerinin adları ile anılırlar. Bunun gibi Hacı Abdil evlenince Mehmet, Ahmet, Hasan adında dört oğlu ile iki kızı olmuştur. Hacı Abdil ölünce yörüğün yönetimi Mehmet'e geçmiş bu nedenle de bu yörüğe sonradan Hacı Mehmetli. Yörüğü de dendiği olmuştur

Şimdi burada Honamlı Yörüğünün bir soyağacını çıkarmaya çalışırsak ortaya şu tablo çıkar;

* Orta Asya

* Oğuzlar

* Kayı Boyu

* Güzelbeyli

* Veli bey Kanadı

* Honamlı

* Ötgünlü

* Hacı Abdil

* Hacı Mehmet

* Gedikli Köyü

Burada yeniden değinelim:

Güzelbeyli ile Honamlı'nın aynı zaman dilimi içinde ortaya çıktığı iddiası karşısında bu ikisini aynı derecede göstermek gerekirdi.

Ancak mutlaka bir sıra vermek gerekince bu durum çıkmıştır ortaya.

 

| Honamlıdan Türeyen
Yörükler ve Köyler
| Çadır |
 


ispartaya.com