ISPARTA tarihi_____________________________________________Mustafa Koç

  
Hititler Devrinde Isparta 

Hititler - Frikyalılar - Lidyalılar - İranlılar

HİTİTLER TARİHİ
M.Ö. 1900 - 1200 yılları arasında Anadolu'da yaşamış ve büyük bir uygarlık kurmuş olan Hititlerin Doğudan gelip Anadolu toprakları üzerine yerleştikleri sanılmaktadır. 

Hititler geçimlerini çoğunluk tarım ve hayvancılık yaparak sağlarlardı. Özellikle büyük baş hayvan yetiştirmekte pek ileri idiler. Hitit kadınlarının toplum içinde büyük bir yeri ve saygınlığı vardı. 

Zengin demir madenine sahip oldukları için, demiri işlemeyi, demirden yararlanmayı iyi biliyorlardı. Demirden silahlar yaparlar, savaşlarda bu yeni ve düşmanlarca bilinmeyen silahlarla, üstünlük sağlarlardı.


HİTİTLER DEVRİNDE
ISPARTA
Isparta ve yöresinde yapılan arkeolojik kazıların buluntularından Baradız (Gümüşgün), Gölbaşı; Senirce; Göndürle; Atabey, Büyük Gökçeli ovalarından Eğirdir ve Uluborlu'ya varana dek, tümüyle Hititlerin yerleşim bölgesi olduğu, buralarda yurt, yuva kurdukları anlaşılmıştır. 

Yapılan arkeolojik kazılarda HİTİTLERİN DEVRİNE ait pek çok pişmiş topraktan yapılmış;

  1. Boğa
  2. Aslan
  3. Çanak
  4. Çömlek 
  5. Vazo

gibi el yapımı seramik araçlara,

  1. Taş
  2. Demir
  3. Tunç
  4. Altın

madenlerinin üzerine oyulmuş, özen gösterilerek işlenmiş küçük el sanatı ürünlerine rastlanmıştır. 

FRİKYALILAR TARİHİ VE 
FRİKYALILAR DEVRİNDE
ISPARTA
M.Ö. 800-620 arası, 180 yıl imparatorluklarını sürdürmüş bulunan Frikyalılar; Tuz Gölü'nün Batısı ile Marmara'nın Güneyinden, Burdur ve İsparta'yı içine alan genişçe bir bölgede devlet kurdular. Böylece de Hitit İmparatorluğunu yıkmış, dağıtmış oldular. 

Frikya bir çiftçi ve köylü memleketi idi. Tarımcılığa önem verirlerdi. Bir aydınlar sınıfı vardı. Alım, satım (ticaret) işleri çoğunlukla Yunan,  Foça, Suriye, Urartu gibi yabancıların elindeydi. 

Frikyalılar süs eşyası, ağaç oymacılığı, kerestecilik, at yetiştirmek gibi işlerde pek ileri düzeyde idiler
. İsparta ve çevresinde yapılan kazılarda taş ve kaba tuğladan örülmüş yapı kalıntıları; pişmiş topraktan;

  1. Çanak
  2. Çömlek
  3. Çeşitli vazolar

bulunmuştur.

LİDYALILAR TARİHİ VE 
LİDYALILAR DEVRİNDE
ISPARTA
M.Ö. 800 -670 arası 130 yıl süren Lidya Devleti Tire, Manisa, Turgutlu'nun Kuzey Doğusunda bulunan Batı Anadolu'nun önemli bir yerinde idi. Orta Anadolu'dan Kızılırmak'a oradan da Mezopotamya'ya giden KRAL YOLU'na; Lidyalılar hakimdiler. Bu durumdan çok iyi yararlanmasını bilen Lidyalılar alım satım (ticaret) işlerini ellerine geçirdiler, böylece de çok büyük bir zenginliğe kavuştular.

Anadolu üzerinde ilk kez kendi adlarına sikke (Madeni Para) kestirende Lidyalılar oldu. Lidya parası (sikkesi) bir fasulye büyüklüğünde idi. 

Lidyalılar Anadolu toprakları üzerinde kendilerinden önce devlet kurmuş olan Hititlerden ve Frikyalılardan daha çok Yunan etkisi altında kaldılar. Lidyalılar devrinde Yunanca önem kazandı. 

Isparta kenti ve çevresinde yapılan arkeolojik kazılarda Lidyalılar Devri'ne ait kültür ve uygarlık izlerine de rastlanmaktadır. 


İRANLILAR TARİHİ VE 
İRANLILAR DEVRİNDE
ISPARTA 
M.Ö. 708 de kurulan İran İmparatorluğu'nun Anadolu ve Anadolu toprakları üzerinde bulunan Isparta Kenti tarihi üzerinde pek büyük ve önemli bir yeri bulunmaktadır. 

İranlılar M.Ö. 546 da, Lidya'yı ortadan kaldırarak, Anadolu'ya ayak bastılar. Kısa bir süre sonra da Afganistan, Belücistan, Güney Batı Türkistan, Mezopotamya, Anadolu, Kıbrıs, Güney Kafkasya, Suriye, Lübnan devletlerini de sınırlarının içine alarak Dünyanın en büyük İmparatorluğunu kurdular. 

YUNANLILAR; İRANLILAR DEVRİNDE ANADOLU VE ANADOLU TOPRAKLARI ÜZERİNDE BULUNAN ISPARTA KENTİ ÜZERİNDE PEK ÇOK ETKİLİ OLMAYA BAŞLADILAR !

İki yüzyıl kadar süren İranlılar Devrinde, Anadolu'nun özellikle Ege içlerinde, Isparta kentinin de bulunduğu Akdeniz kıyılarına göçmen olarak gelip yerleşen Yunanlılar, yerli halk üzerinde etkili olmaya başladılar. Baskı ve zor kullanarak kültür ve uygarlıklarını benimsetme çabası içine girdiler, sinsi sinsi bu amaçlarına varma politikası uyguladılar. 

İran İmparatorluğunun yabancı uluslara ve dinlere karşı olan gevşek tutumundan yararlanıp, devlet hizmetlerindeki önemli görevleri ele geçirdiler; böylece köşe başlarını da tutmuş oldular. 

  1. Alım 
  2. Satım
  3. Taşıma
  4. Tarım
  5. Hayvancılık
  6. El sanatları

gibi para getirebilecek işleri tekellerine aldılar; buralarda iyiden iyiye örgütlendiler... 

TARİH ÖNCESİ ÇAĞLARDA ISPARTA

MAKEDONYALILAR DEVRİNDE ISPARTA