Yönbul - Orienteering         

 
 

Sonraki>>

Giriş

Sevgili Doğasevenler. Bildiğiniz gibi, önceki yazımda Dağ Bisikleti sporunu tanıtmış ve Isparta'da nerelerde yapılacağı hakkında bilgiler vermiştim. Bu araştırmamda da doğa sporlarını tanıtmaya ve Isparta'mızda bu sporların yapılabilirliğini sizlere anlatmaya devam ediyorum.

Sıradaki doğa sporumuz Orienteering, doğa sporları arasında en kısa sürede öğrenilen, en az donanımı ve gideri olan (sadece bir pusula) ve diğer doğa sporlarına göre en az sakıncaları olandır.

Hafta içi okul ve iş zamanımızın büyük bir kısmını almış, ilgi alanlarımıza zaman ayırmak için sadece Cumartesi ve Pazar günleri kalmıştır. Genellikle Cumartesi ya da Pazardan biri dinlenmeye ve eğlenmeye diğeri de evle ilgili işler, akraba ziyaretleri ile geçer. 

Pazar günümüzü ilgi alanlarımıza ayırdığımızı varsayalım. Peki; Pazar pazarı ve alışveriş ne olacak? Çıkmadan olmaz. Hadi ona da gittik, geldik. Ne kaldı ? Pazar günü öğleden sonrası kaldı. Bu kadar kısa bir sürede hem doğayla hem de ailemizle birlikte olabileceğimiz, bir uğraşı var mı? Evet var. Ayazmana'da, Gölcük'te piknik.

Ancak biraz daha farklı bir şey yapmak isteyenler ne yapmalı? Hem işten başka şeylerde düşüneyim, (hem doğayla başbaşa olayım) hem de spor yapayım diyorsanız size orienteeringi öneriyorum.

Diyeceksiniz ki; "Yahu bu ne demektir? Türkçe'si yok mu bunun? Adı o kadar önemli değil ama kendisi size çok yakın. Orienteering'e spor yerine oyun desek daha doğru olacak. Oyun kavramının en önemli özelliklerinden biri kurallarını canımızın istediği gibi değiştirebilmemizdir. Orienteering kurallarını bedenimizin koşullarına göre değiştirebileceğimiz bir oyundur.

Orienteering oyununu oynamak için sadece bir harita (Şu an Isparta'da üç ayrı bölgenin haritası kullanıma hazır) ve basit bir pusulaya ihtiyacımız var. Bir orieentering haritası edindik ve elimize aldık. Basit bir pusulayı da haritanın üzerindeki çizgilerde gezdirip duruyoruz. İyi ama spor olması için biz bir şeyler yapmayacak mıyız? Öyleyse orieenteringi ve nasıl yapıldığını adım adım tanıyalım.

Tanımı

Veysel Güler'e göre orienteering: "Sporcuların çeşitli arazilerde; çıkış, kontrol noktaları (hedefler) ve varış arasındaki en uygun rotayı seçerek, harita okuma, tam konsantrasyon ve hızlı karar verme yetilerini kullanarak, harita üzerine çizilmiş rotayı en kısa zamanda geçmeleridir".[1]

İstanbul Orienteering Spor Kulübü web sayfasından alınan tanıma göre orienteering:" harita ve pusula kullanarak, özel bir topografya haritasında işaretlenmiş bir dizi kontrol noktasını bulmak sporunun adıdır. Kendi rotanızı yoldan veya araziden kendiniz belirlersiniz. Rotanızı tüm noktaları bulup varış hattına en kısa zamanda ulaşmanızı sağlayacak şekilde planlamalısınız. Her nokta veya kontrol haritada belirtilmiş bir şekildir, yol çatalı, dirsek, su kaynağı vb. Kontrol noktaları turuncu/beyaz bayraklarla işaretlenmiştir." [2]

Kavram

  • Haritayı oryante etmek: haritanın kuzeyini pusulaya bakarak manyetik kuzeye çevirmek,

  • Yön Bulmak: kontrol noktaları arasında yolunu bularak ilerlemek,

  • Rota Bulmak: kişinin kendine en uygun ilerleme çizgisini takip etmesi, 

  • Orienteering; bu üçünü beraberce zamana karşı yapmaktır.

Tarihi

Dünya'da

Orienteering Dünya'ya İskandinavya'dan yayılmıştır. 1961 yılında İskandinavya'nın tamamında ve Avrupa kıtasının bazı ülkelerinde bilinmekteyken, 2000 yılı itibariyle resmi organizasyonu bulunmayan sadece Orta Amerika ve Orta Afrika ülkeleridir. Uluslararası Orienteering Federasyonu'nun (IOF) uluslararası statüsü 1998 yılında Portekiz Sintra'da yapılan 19. genel toplantıda onanmıştır.

Türkiye'de

Silahlı Kuvvetlerimiz tarafından yıllardır sürdürülen etkinlikler, sivil anlamda özellikle 2000 yılında İstanbul Orienteering Grubunun kurucuları tarafından İstanbul Kapalı Çarşı'da yapılan etkinlikle kamuoyuna duyuruldu. Bu arada eşzamanlı olarak Ankara Orienteering Grubu'nun sürdürdüğü etkinlikler Ülkemizde Orienteering'in tanınmasını daha da hızlandırdı. Orta Doğu Teknik Ü., Karadeniz Teknik Ü., Doğuş Ü., Hacettepe Ü., Gazi Ü., Mülkiye Spor Kulübü, Askeri Okullar ve Polis Okulları Orienteering'in tanıtımında etkili olmuş, Orienteering spor dalı, GSGM Merkez Danışma Kurulunu 22 Mart 2002 tarihinde yapılan toplantısında, Bakanlık Makamının 03/4/2002 tarihli ve MDK - 72 sayılı onayı ile Dağcılık Federasyonu Başkanlığına bağlanmıştır.

2004 yılı başından itibaren Orienteering As Başkanlığı Dağcılık Federasyonundan ayrılarak, İzcilik federasyonu alt branşı olarak resmi yapılanmada yerini almıştır. As Başkanlık tarafından orienteering sözcüğü yerine okunuşu olan "oryantiring" kullanılmaktadır. Araştırmamda, 61 ülkede "orienteering" adı kullanıldığından ben de "orienteering" adını kullandım. Orienteering'in adının ne olacağı vb. ayrı bir ortamda tartışılabilir. Bu araştırmamın amaçları arasında orienteering adının Türkçe'sinin ne olması gerektiğini belirlemek bulunmamaktadır.

Isparta'da

29-30 Mart 2003, 3-4 Nisan 2004 tarihlerinde Türkiye Şampiyonasının aşamalarından ikisi Isparta'da gerçekleştirilmiştir. Orienteering yarışmacılar için "kurulmuş bir düğün sofrası" gibidir. Çünkü, harita üretimi, yarış organizasyonu uzmanlık ve yoğun emek gerektiren, zorlu bir iştir. Oysa yarışmacı tüm bu zorluklara katlanmadan parkuru bitirmeye odaklanır. İlimiz şu an üç adet orienteering haritasına sahiptir.
Isparta'da askeri anlamda harita, pusula yardımıyla hedef bulma uğraşısı (travers) yıllardır yapılmaktadır. İlimizdeki sivil oluşumların temelini yine bir asker olan Sayın Yarbay Mehmet TÜRKMEN atmıştır. TÜRKMEN halen Oryantiring As Başkanlığı Isparta İl Temsilciliği görevini sürdürmektedir. 2003 yılında Süleyman Demirel Üniversitesi Rektörü Sayın Prof. Dr. Lütfü Çakmakçı tarafından kurulan SDÜ Orienteering Kulübü, Üniversitenin ulusal ve uluslararası orienteering çevrelerinde tanıtılması, Isparta'da Orienteeringin yaygınlaşması için çalışmalarını sürdürmektedir.

3-4 Nisan 2004 II Kademe Türkiye Şampiyonası ve 
SDÜ Orienteering Kulübü, ISPARTA.


[1]Güler Veysel, Oryantiring Eğitim Semineri, Isparta Öğretmenevi, 03 Nisan 2004 
[2]http://www.istanbulorienteering.org/FAQ.htm

 

Yukarı

Sonraki>>

Yazara E-posta

                                                              © Isparta Kent Kılavuzu