ATATÜRK HİÇ ISPARTA’YA GELDİ Mİ?

Geldi!. Atatürk, 1930 yılının mart ayında Ankara’dan çıkacak İzmir, Aydın yolu ile Antalya’ya gidecekti. Yolunun üstünde bulunan Isparta’ya da uğraması kesinlik kazanmıştı. O yıllarda tren Isparta’nın içine dek gelmiyor, Bozanönü istasyonundan Eğridir’e geçiyordu. Isparta halkı coşku ile büyük Atatürk’ü beklemeye başladı. Atatürk’ü getiren tren gece saat ikide geldi; doğru Eğridir’e geçti.

Sabahleyin büyük Atatürk yanındakilerle birlikte trenle Kuleönü istasyonuna  geldi. Isparta halkı Ata’sını büyük bir sevgi gösterisi ile karşıladı. Isparta Milletvekili İbrahim Bey çevreden gelen temsilci kurulları tanıtmaya başladı. Sırası gelen kurula:

                - Atabey temsilcileri paşam! Dedi.

Atatürk kendi kendine konuştu:

-Atabey, Ata, Eta, Eti…

Atatürk’ün ne dediğini öğrenmek isteyen halk merakla çevresine toplandı, yanına daha da yaklaştılar. Atatürk sordu:

                -Eti, Eta, Ata ne demektir?

Isparta’lı bir genç karşılık verdi:

                -Eta hükümet ya da devlet demektir paşam!

Atatürk, gencin yüzüne anlamlı anlamlı baktı:

                -Ne demektir, ne demektir?

Genç ikinci kez aynı şeyleri söyledi:

                -Eta Fransızca hükümet anlamına gelmektedir paşam!

Atatürk yüzünü kırıştırdı, başını iki yana çevirerek:

                -Hayır, hayır!. Dedi.

Yine üstüne basa basa:

                -Eti, Eta!.

Diyordu. Karşısında bulunan Ispartalı genç

                -Efendim Atabey orayı alanın adıdır…

Atatürk sordu:

                -Kimlerden almış?

                -Bizanslılardan.

                -Buralarda daha önce kimler vardı?

                -Etiler, Frikyalılar, Lidyalılar.

                -Frikyalılar kimlerdir?

                -Anadolu’da yaşamış, devlet kurmuş olanlardan bir topluluk.   

                -Anadolu’ya nereden geldiler?

                -Orta Asyadan

Atatürk gülümsedi

                -Evet dedi evet, Orta Asyadan geldiler ya… Ankara’daki Ahiler de Etilerdendirler . Atabey Selçukluların komutanlarına verdikleri bir unvandır. Kesinlikle burada yatanın bir adı vardır.

Karşısındaki Ispartalı genç:

                -Var efendim dedi, adı Ertokuş!.

Bu konuşmadan sonra Atatürk 1930 yılının mart ayında, karşılamaya gelenlerin içinde Isparta’ya gelenlerin içinde Isparta’ya geldi. Kenti gezdi; bazı incelemelerde bulundu; halkın sorunlarını öğrendi. Onuruna verilen yemekten sonra, Antalya’ya geçti.

Kaynak: Tüm Yönleri İle İsparta - Mustafa Koç (1938 Yılı Ün Dergisi sayı 56-57, sayfa : 804-805)

ATATÜRK ISPARTA’DA

Milli Mücadelenin zaferle sonuçlanmasıyla Türkiye Cumhuriyeti kuruldu. Isparta, yeni kurulan Cumhuriyetin idari yapısında güzide bir şehir olarak yerini aldı.

Milli Mücadele’de gayret ve başarıları Mustafa Kemal Paşa tarafından sürekli taltif edilen Isparta halkı 6 Mart 1930 tarihinde Mustafa Kemal Atatürk’ü Cumhurbaşkanı olarak ağırladı. Bu ziyareti törenlerle kutluyor ve Ulu Önder saygı ile anılıyor.

Atatürk, hastalığına deniz havası tavsiyesi ile 5 Mart 1930 tarihinde, kendi özel vagonuyla İzmir, Aydın, Denizli istikametine doğru yola çıktı. Denizli’den sonra karayoluyla Antalya’ya ulaşılacaktı. Ancak, Sütlaç istasyonunda nefes darlığı geçirmesi, göl havası iyi geleceği tavsiyesiyle Eğirdir’e doğru hareket etti.

6 Mart 1930 günü sabaha karşı, Atatürk’ün vagonu demir köprü üzerindeydi. Beraberinde, Prof. Afet İnan, İçişleri Bakanı Şükrü Kaya, Ordu Müfettişi Fahrettin Altay, Emniyet Genel Müdürü Şükrü Sökmensüer, Prof. İsmail Hakkı Uzunçarşılı ve Yaveri Cevat Abbas bulunuyordu.

Isparta Milletvekili Hafız İbrahim Demiralay ve Vali Ekrem Bey, Atatürk’ün vagonuna girerek hoş geldiniz diyerek isteklerini sundular.

Gölün güzelliğini uzun uzun seyreden Atatürk, beğenisini yanında bulunanlara ifade etti. Bunun üzerine kendisine Can Ada Eğirdir Belediye Encümeni kararıyla hediye edildi. Daha sonra Kuleönü istasyonuna ulaşıldı. O tarihte tren yolu Kuleönü istasyonunda son buluyordu. Saat 11.30’da coşkun tezahüratla bugün 6 Mart Atatürk Caddesi olarak adlandırılan yoldan tümen binasına kadar yürüdü. Saat 12.30’da öğle yemeği yedi, Ispartalılarla sohbet etti, kendisi için hazırlanan gösterileri seyretti. 13.30 sıralarında Burdur’a gitmek üzeri şehrimizden ayrıldı.

Kaynak: Isparta İl Yıllığı 1996