A D A D A
PSİDİA'DA ANTİK BİR KENT

Önceki Sayfa  Menü  Sonraki Sayfa


Bizans Bazilikası
Bizans Bazilikası

Roma Yolu
Roma Yolu

 


BİZANS BAZİLİKASI

 

Adada M.S. 5-6.yüzyıllarda Hıristiyanlığın bölgede yayılmasına paralel olarak bir Bizans kenti durumuna gelmiştir. Bu döneme ilişkin ilk araştırmalar N. Mersich tarafından yapılmıştır. Araştırmacıya göre vadinin batı kısmındaki bu kilise kentin en büyük kilisesidir. Kilise burada eskiden varolan bir yapının teras duvarları ve iç duvarlarından yararlanılarak inşa edilmiştir (Resim 6). Apsis dahil dış duvarları ve nartex kısmı eski yapıya ait düzgün blokların yanı sıra moloz taşlarla harç kullanılarak inşa edilmiştir. Uç nefli ve 16.00 X 11.00 m. boyutlarındaki bazilikanın batı kısmında nartex ve atrium yer alır. Atriumun orta kısmında sarnıç vardır, içte, nefleri birbirinden ayıran sütunlardan birçok parça görülmektedir. Sağlam kalabilmiş olan güney duvarının alt kısmında devşirme kireçtaşı bloklar üst kısmında harçlı moloz taşlar kullanılmıştır. Bu duvarda birinci ve ikinci kat pencerelerini görmek mümkündür (Resim 6). Yan nefler üzerindeki ikinci katın varlığını kanıtlayan kiriş delikleri görülebilmektedir. Ayrıca bu kata çıkan merdiven kalıntıları da vardır.

Vadi içinde bir yamaç üzerine daha önceden varolan teras duvarlarında yararlanılarak inşa edilmiş olan bu kilise Serdaroğlu'na göre bir tapınak üzerine oturmaktadır. Bizce bu mümkündür. Çünkü teras duvarları ve üzerinde yönleri tapınak veya kiliseye dönük olan beş sıra oturma basamakları kilise duvarlarında kullanılan devşirme malzeme (Resim ) ile birleştirilirse burada eski bir kült yerinin varlığı düşünülebilir. Benzer bir tapınak Sagalassos kenti güneyinde yine yol güzergahı üzerindeki Dionysos Tapınağı'nda görülebilir. Enteresan olan husus ikisinin de Bizans Dönemi'nde kilise haline getirilmesidir.

Araştırmacı Mersich, Adada'nın 2 km. güneyinde Sağrak Köyü'nün alt kısmında ve Antik Roma yolu yakınında ikinci küçük bir erken dönem kilisesinin varlığını tespit etmiştir. Bu yapının duvarlarının belirgin şekilde kalabildiğini de işaret etmektedir (Belke-Mersich 1990). Bu iki önemli Bizans yapısının yol kenarında bulunuşu bizce anlamlıdır. Belki yukarıda değinildiği gibi Aziz Paulus'un Adada'ya geldiğini ve bu yoldan geçtiğini göstermektedirler.

Büyük kiliseden vadi içine inip güneye doğru ilerlediğimiz ve Aktepe'nin güneyine ulaştığınız zaman (özellikle öğleden sonra) antik Roma yolunun güzel görüntülerini elde etmek mümkündür (Resim 5-6). Fakat bu yürüyüşün uzun bir zaman alabileceğini unutmamak gerekir.

Şimdi kiliseye geldiğimiz patika yolu kullanarak kentin forum ve akropol kısmına geri dönmek mümkündür. Dönüş sırasında Kilise apsisinin 20 m. kuzeydoğusunda Hellenistik döneme ait bir toplantı yapısı veya stoa ile karşılaşılır. Yaklaşık 16.00 X 9.00 m. ölçülerindeki bu yapının içi tamamen toprak ve taş doludur. Vadiye bakan ön cephede ante uçları arasında sekiz ayak vardır. Ancak ileride yapılacak kazı ve temizlik çalışmalarından sonra ne amaçla kullanıldığı anlaşılabilecek olan yapının şimdilik tek benzeri Bergama'da Akropol üst terasındaki Hera Tapınağı yakınındaki yapıdır.

Geldiğimiz patika yolu kullanarak kulelerin olduğu kısma ve oradan Forum'un batısındaki caddeye ulaşmak mümkündür. Burada yolu tamamen kaplayan yazıtlar ve kabartmalar arasından bekçi kulübesinin yakınına ulaşıp biraz dinlenmek gerekir. Çünkü bundan sonra yeni bir güzergahtan düzlükteki yapıların gezisi başlayacaktır. Asfalt yoldan 50 m. ilerleyince yolun sağında Adada harabelerinin en yüksek ve sağlam kalabilmiş yapısına ulaşılır

 

Önceki Sayfa  Menü  Sonraki Sayfa